Jak ominąć podatek od kryptowalut? Legalnie się nie da, ale zaległe lata da się naprawić

Stan prawny: sierpień 2026 r.

Nie zapłaciłem podatku od kryptowalut. Co teraz?

Użytkownicy piszą do nas z tym pytaniem regularnie i za każdym razem odpowiadamy to samo: zaległość nie znaczy, że ktoś kombinował. Miejsce na waluty wirtualne, czyli część E, pojawiło się w PIT-38 dopiero za 2019 r., a giełda kryptowalut nie przysyła polskiego PIT-8C, w odróżnieniu od biura maklerskiego, które od lat wystawia go klientom i urzędowi. O obowiązku, o którym nikt nie przypomina, po prostu łatwo nie wiedzieć.

Zaległość nie zniknie za to sama, a plan naprawy ma dokładnie trzy kroki.

1. Policz zaległe lata. Każdy rok osobno, w części E PIT-38, czyli w tej części formularza, która jest przeznaczona wyłącznie dla walut wirtualnych. Wpisuje się w nią trzy liczby: przychody ze sprzedaży kryptowalut w danym roku, koszty ich nabycia oraz nadwyżkę kosztów z roku poprzedniego, czyli tę część wydatków, która wcześniej się nie zmieściła.
2. Złóż zaległy PIT-38 za każdy rok. Także za rok, w którym były same zakupy i żadna sprzedaż, bo bez zeznania koszty z tego roku nie wejdą do kolejnych rozliczeń.
3. Dołącz czynny żal. Krótkie pismo, w którym samodzielnie informujesz urząd o spóźnieniu. Składa się je razem z zaległym zeznaniem.

Bez policzonych lat nie wiadomo, co wpisać do zeznań, a bez zeznań czynny żal nie ma czego naprawiać, dlatego kroki idą w tej kolejności. Bywa, że do dopłaty nie ma nic, co widać niżej na przykładzie Pawła.

Czy da się legalnie uniknąć podatku od kryptowalut?

Nie, podatku od kryptowalut nie da się legalnie ominąć ani uniknąć, dopóki jesteś polskim rezydentem podatkowym: odpłatne zbycie kryptowalut, w tym zapłata nimi za towar albo usługę, tworzy przychód, a od dochodu płacisz 19%.

Kwoty wolnej właściwej dla skali podatkowej tu nie ma: dochody z kryptowalut rozlicza się poza skalą, stawką 19% od pierwszej złotówki. Jedyne miejsca, „gdzie nie ma podatku od kryptowalut”, to państwa o innym systemie, a zmiana rezydencji podatkowej to przeprowadzka całego życia. Legalne pole manewru jest gdzie indziej: w kosztach.

Co legalnie obniża podatek od kryptowalut?

Trzy mechanizmy, wszystkie wprost z ustawy:

• Koszty nabycia. Udokumentowane wydatki na zakup kryptowalut i prowizje pomniejszają dochód. Przy zakupie za 5 000 zł i sprzedaży za 5 800 zł podatek liczy się od 800 zł dochodu i wynosi 152 zł, a nie 1 102 zł od całego przychodu.
• Nadwyżka kosztów przechodzi na kolejne lata. Gdy w danym roku koszty przewyższają przychody, na przykład o 3 000 zł, ta nadwyżka powiększa koszty następnego roku (art. 22 ust. 16 ustawy o PIT). Bezterminowo i bez limitów, inaczej niż przy stratach z akcji, które mają pięcioletni termin i własne progi (policzysz je w kalkulatorze straty z lat ubiegłych).
• Zamiana krypto na krypto jest neutralna. Wymiana BTC na USDC nie tworzy przychodu. Przychód powstaje dopiero przy zbyciu na walutę tradycyjną albo przy zapłacie kryptowalutą za towar lub usługę (art. 17 ust. 1f ustawy o PIT).

Spora część osób z zaległościami nie ma nic do dopłaty, bo w zaległych latach tylko kupowała albo koszty przewyższyły przychody. Zeznanie i tak trzeba złożyć. Sam zakup kryptowalut wymusza PIT-38 z częścią E (art. 30b ust. 6a ustawy o PIT). Zaległe zeznanie z samymi kosztami niczego nie kosztuje, a zapisuje kwotę, która obniży podatek przy pierwszej sprzedaży.

Czy da się wypłacić krypto bez podatku?

Sama wypłata na walutę tradycyjną to odpłatne zbycie, więc tworzy przychód. Podatku nie będzie tylko wtedy, gdy koszty nabycia razem z nadwyżką z lat poprzednich pokryją ten przychód. Przelew między własnymi portfelami i zamiana krypto na krypto nie są zbyciem, więc podatku nie tworzą, ale też nie przesuwają go w nieskończoność: powstanie przy pierwszej sprzedaży na złotówki, euro czy dolary.

Czym jest czynny żal przy kryptowalutach?

Czynny żal nie jest prośbą o litość, tylko instytucją przepisów karnych skarbowych: pismem, w którym podatnik sam zawiadamia urząd skarbowy, że nie dopełnił obowiązku, w tym wypadku nie złożył PIT-38 w terminie.

Przy zaległych kryptowalutach wygląda to tak:

• Co robi. Według Ministerstwa Finansów czynny żal chroni przed odpowiedzialnością karną skarbową, o ile spełnione są warunki ustawowe.
• Czego nie robi. Nie umarza podatku: zaległą kwotę trzeba zapłacić.
• Kiedy go składasz. Razem z zaległym PIT-38, osobno za każdy nierozliczony rok, i tylko wtedy, gdy zdążysz, zanim urząd sam wykryje brak zeznania.
• Gdzie go składasz. W swoim urzędzie skarbowym, tam gdzie trafia zaległe zeznanie, także przez e-Urząd Skarbowy.

Aktualne warunki i wzory pism opisuje serwis podatki.gov.pl. Czynny żal to formalność na jedną stronę, a prawdziwa praca to policzenie zaległych lat.

Jak policzyć zaległe lata z kryptowalut?

Zaległy rok liczy się w trzech ruchach: zsumuj przychody ze sprzedaży kryptowalut w tym roku, dodaj koszty ich nabycia oraz nadwyżkę kosztów przeniesioną z roku poprzedniego, a od różnicy policz 19%. Potem to samo dla kolejnego roku, aż do bieżącego zeznania.

Skąd wziąć liczby: wgrywasz pliki z giełdy do PodatekGiełdowy.pl, a silnik liczy każdy zaległy rok od 2019 osobno i sam przenosi nadwyżkę kosztów między latami. Krok po kroku pokazuje przewodnik Historia rozliczeń.

Jak to wygląda na liczbach. Paweł kupił kryptowaluty za 18 000 zł w 2021 r. i sprzedał je na Binance za 24 000 zł w 2023 r., nie rozliczając żadnego z tych lat. Składa dwa zaległe zeznania: za 2021 r., żeby koszt zakupu przeszedł na kolejne lata, i za 2023 r., w którym doszło do sprzedaży.

Gdyby Paweł złożył tylko zeznanie za 2023 r., koszt zakupu z 2021 r. nie miałby jak wejść do rozliczenia, a podatek liczyłby się od całych 24 000 zł. Przez dwa lata bał się kwoty, której nie znał. Do samego podatku dochodzą jeszcze odsetki od zaległości.

Ręczne liczenie z surowych plików bywa zdradliwe: Coinbase wpisuje w eksporcie EUR jako „Price Currency” nawet przy parach krypto-krypto, na przykład BTC-USDC. Kto bierze tę wartość dosłownie, liczy przychód dwa razy. Nasz system odczytuje prawdziwą parę z pola Notes i pomija zamiany krypto-krypto (jak wyciągnąć poprawny plik, pokazuje instrukcja dla Coinbase).

Za ile lat wstecz można rozliczyć kryptowaluty?

W PodatekGiełdowy.pl policzysz kryptowaluty od roku 2019. Właśnie wtedy w PIT-38 pojawiła się część E przeznaczona dla walut wirtualnych, a w formularzach za wcześniejsze lata nie było komórki na kryptowaluty, więc tych lat narzędzie nie obsługuje.

Numeracja rubryk zmieniała się między wersjami formularza, ale nie musisz jej pamiętać: przy zeznaniu za dany rok bierzesz PIT-38 z tego właśnie roku, a opisy rubryk (przychód, koszty) zostały te same. Rozliczenie u nas podaje gotowe kwoty z opisem, do której rubryki trafiają. Kto chce sprawdzić numer samodzielnie, znajdzie go w broszurze informacyjnej Ministerstwa Finansów do PIT-38 za dany rok.

Czy urząd skarbowy widzi moje konto na Revolucie?

Revolut nie wystawia polskiego PIT-8C, czyli informacji o zyskach, jaką polskie biura maklerskie wysyłają klientowi i urzędowi. Urząd nie dostaje więc gotowego wyliczenia transakcji. Brak takiej informacji niczego jednak nie zdejmuje: obowiązek rozliczenia dochodu z odpłatnego zbycia kryptowalut leży po stronie podatnika (art. 30b ust. 1a i ust. 6a ustawy o PIT).

Wokół tego pytania narosło sporo nieporozumień, więc rozdzielmy mity i fakty.

Mit: skoro Revolut nie przysyła PIT-8C, urząd nie ma jak dowiedzieć się o transakcjach.

Fakt: brak PIT-8C oznacza tylko tyle, że nikt nie policzył podatku za Ciebie. Liczby bierzesz wtedy z historii transakcji pobranej z giełdy, nie z PIT-8C (instrukcja dla kryptowalut w Revolut). Wyjście jest to samo: policzyć, złożyć, dołączyć czynny żal.

Binance a urząd skarbowy

Z Binance jest dokładnie tak samo. Zagraniczna siedziba giełdy niczego nie zmienia w polskim obowiązku podatkowym: rozliczenie należy do osoby, która zbyła kryptowaluty, nie do giełdy. Przy samych zakupach i zamianach krypto-krypto podatku nie ma, choć zeznanie złożyć trzeba (instrukcja dla Binance).

A co z nierozliczonymi akcjami z tych samych lat?

Kto ma zaległe kryptowaluty, zwykle ma też rachunek maklerski, więc zaległe lata trzeba policzyć dla obu źródeł naraz. U nas robisz to w jednym rozliczeniu, a jak dołożyć rok rozliczony gdzie indziej, pokazuje przewodnik Historia rozliczeń. Zasady są jednak różne.

Co dokładnie wpisać w polach E.37, E.38 i E.40, tłumaczy przewodnik Rozliczanie kryptowalut w PIT-38. Reguły akcyjne, z przykładami i kalkulatorem, opisuje wpis Jak rozliczyć stratę z giełdy.

Czy stratę z kryptowalut odliczę od zysku z akcji?

Nie. Kryptowaluty mają w PIT-38 własną część E i własne zasady: nadwyżka kosztów nad przychodami przechodzi na kolejny rok jako koszt, bez pięcioletniego terminu i bez limitu 50%. Straty ze sprzedaży akcji nie odliczysz od dochodu z kryptowalut ani odwrotnie.

Zamień strach na liczbę

Najgorsza wersja zaległości to ta niepoliczona, bo w wyobraźni rośnie szybciej niż na papierze. Zeznania nadal składasz samodzielnie, ale liczby, rok po roku, masz czarno na białym.

Kryptowaluty wczytujemy między innymi z takich miejsc: Revolut, eToro, Binance, Coinbase i Zonda. Pełną listę razem z instrukcjami znajdziesz na stronie obsługiwanych brokerów i giełd.

Nie musisz niczego wgrywać, żeby zobaczyć, jak to wygląda.

Zobacz demo na przykładowych danych

Źródła

• Zbycie kryptowalut, Ministerstwo Finansów
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• Serwis podatki.gov.pl