Ustawienia podatkowe

Transakcja na giełdzie nie rozlicza się w dniu zakupu, tylko 1-2 dni robocze później. Ten przesunięty dzień to data rozliczenia i od niego zależy, jaki kurs NBP zostanie użyty do przeliczenia transakcji na PLN w raporcie podatkowym.

Domyślne ustawienie (D+1/2, kalendarz kraju giełdy) automatycznie stosuje właściwy cykl dla każdego instrumentu. Alternatywne opcje: D+2 kalendarz polski (dni robocze liczone wg polskiego kalendarza, preferowane przez niektóre biura rachunkowe) oraz D+0 (kurs z dnia transakcji, bez przesunięcia).

Przy wypłacie dywidendy lub odsetek zagranicznych broker potrąca podatek u źródła (WHT). W Polsce od tych dochodów należy się 19% podatku (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT), a podatek potrącony za granicą pomniejsza tę kwotę. Ile dokładnie można odliczyć, zależy od wybranej metody.

Na ten temat istnieją dwie szkoły. Organy podatkowe (Krajowa Informacja Skarbowa, KIS) twierdzą, że odliczenie jest limitowane stawką z umowy międzynarodowej. Sądy (Naczelny Sąd Administracyjny, NSA) orzekają, że limit wynosi po prostu 19%. Stąd trzy opcje w aplikacji.

Limit UPO, tylko kraje z umową (domyślna, zalecana)

Odliczenie limitowane stawką z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) między Polską a krajem emitenta. Dla krajów bez umowy UPO odliczenie wynosi 0%. Najbardziej restrykcyjne i bezpieczne podejście. Podatek do dopłaty: najwyższy.

W tym trybie uzupełnienie jurysdykcji jest szczególnie istotne: dywidenda bez rozpoznanego kraju jest traktowana jak dywidenda z kraju bez umowy, co oznacza brak odliczenia (0%). Jeśli widzisz nieoczekiwanie wysoki podatek, sprawdź czy wszystkie dywidendy mają uzupełniony kraj w zakładce Dywidendy w aplikacji.

Limit UPO

Odliczenie limitowane stawką z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) między Polską a krajem emitenta. Na przykład: dla USA limit wynosi 15%, dla Wielkiej Brytanii 10%, dla Cypru 5%. Jeśli broker pobrał więcej niż limit UPO, nadwyżka nie pomniejsza podatku w Polsce.

Dla krajów bez umowy UPO system stosuje limit 19%. Podatek do dopłaty: średni.

Limit 19%, podejście NSA

Odliczenie do 19% niezależnie od kraju emitenta, zgodne z wyrokami NSA (II FSK 1171/22, II FSK 1302/22). Np. jeśli broker pobrał 26% w Niemczech, odliczysz pełne 19% zamiast 15% z umowy UPO. Stanowisko korzystniejsze dla podatnika, ale niezgodne z interpretacją organów podatkowych. Podatek do dopłaty: najniższy.

Jeśli inwestujesz głównie w USA, metoda nie ma znaczenia: broker pobiera 15%, limit UPO wynosi 15%, wynik identyczny we wszystkich wariantach.

Różnica pojawia się przy dywidendach z krajów o wyższym WHT (Niemcy: 26,375%, Szwajcaria: 35%). Wtedy metoda NSA (Limit 19%) daje niższy podatek do dopłaty, bo pozwala odliczyć więcej. Metoda Limit UPO jest bardziej konserwatywna, ale daje wyższy podatek do dopłaty.

Dywidenda 100 USD przy kursie 4,00 PLN/USD = 400 PLN przychodu. Podatek należny w Polsce: 76 PLN (19%).

Jurysdykcja podatkowa to kraj rejestracji emitenta. Na jej podstawie system ustala, która umowa UPO ma zastosowanie i jaki jest limit odliczenia WHT.

Skąd system bierze jurysdykcję

U większości brokerów system rozpoznaje jurysdykcję automatycznie, na podstawie danych z raportu brokera lub wewnętrznej bazy instrumentów. Jeśli system nie rozpozna kraju automatycznie, w tabeli dywidend zobaczysz kreskę zamiast kodu kraju. Możesz wtedy ustawić jurysdykcję ręcznie w zakładce Dywidendy w aplikacji.

Dlaczego po uzupełnieniu jurysdykcji podatek może się zmienić

Gdy system nie rozpoznaje jurysdykcji, stosuje domyślny limit: 19% w trybie Limit UPO, 0% w trybie Limit UPO (tylko kraje z umową). Po uzupełnieniu jurysdykcji system zastosuje konkretną stawkę z umowy UPO, co zmieni kwotę do dopłaty.

Stawka UPO to maksymalny procent podatku u źródła, który można odliczyć w Polsce (w trybie Limit UPO). Umowy międzynarodowe przewidują osobne stawki dla dywidend (Art. 10) i odsetek (Art. 11). Pełna tabela jest wbudowana w aplikację i stosowana automatycznie.

Niektóre wypłaty od brokera oznaczone są jako "payment in lieu of dividends" lub "dividend manufactured payment" zamiast zwykłej dywidendy. To tzw. płatność zastępcza: broker wypłaca równowartość dywidendy, ale formalnie nie jest to dywidenda w rozumieniu przepisów podatkowych.

Płatności zastępcze pojawiają się najczęściej na kontach typu margin lub przy programach pożyczania akcji (share lending), np. Stock Yield Enhancement Program w Interactive Brokers. Akcje zostały pożyczone innemu uczestnikowi rynku, więc w momencie wypłaty inwestor nie jest ich formalnym posiadaczem i otrzymuje płatność zastępczą zamiast właściwej dywidendy.

Jak system klasyfikuje płatności zastępcze

PodatekGiełdowy.pl klasyfikuje "payment in lieu of dividends" jako odsetki, nie jako dywidendy. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) przewidują osobne stawki dla dywidend i odsetek. Dla USA limit UPO wynosi 15% dla dywidend (Art. 10), ale 0% dla odsetek (Art. 11). Gdy wypłata jest zaklasyfikowana jako odsetki z USA, system nie stosuje odliczenia pobranego WHT, co oznacza, że cały podatek 19% płacisz w Polsce.

Ręczna zmiana klasyfikacji

Typ wypłaty możesz zmienić ręcznie w zakładce Dywidendy w aplikacji. Po zmianie na dywidendę system zastosuje stawkę UPO dla dywidend (np. 15% dla USA) i uwzględni pełne odliczenie WHT. Instrukcję edycji znajdziesz w przewodniku Uzupełnianie i poprawianie danych.

Ustawienie dotyczy sposobu wykazywania wyniku z CFD, opcji i kontraktów futures w PIT-38. Wynik z tych instrumentów można wykazać na dwa sposoby.

Metoda cash settlement (domyślna, zalecana)

W PIT-38 wykazujesz wynik transakcji: zysk jako przychód, stratę jako koszt. Wynik przeliczasz na PLN po jednym kursie NBP z dnia zamknięcia pozycji.

Podstawa prawna: interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 27.01.2026 (sygn. 0115-KDIT1.4011.943.2025.1.MR). Dotyczy kontraktów CFD, ale stosuje się ją tak samo do opcji i kontraktów futures rozliczanych pieniężnie.

Metoda pełnej wartości nominalnej

W PIT-38 wykazujesz pełną wartość otwarcia po stronie kosztu i pełną wartość zamknięcia po stronie przychodu. Każdą kwotę przeliczasz po osobnym kursie NBP (z dnia otwarcia i z dnia zamknięcia).

Przy różnych kursach walut w dniu otwarcia i zamknięcia powstają sztuczne różnice kursowe na wartości nominalnej kontraktu, które zawyżają zarówno przychód, jak i koszt w PIT-38. Końcowy podatek jest wyższy niż przy metodzie cash settlement, bo sztuczne różnice kursowe powiększają dochód.

Przykład liczbowy

Pozycja LONG na CFD: otwarcie po 5 000 USD (kurs NBP 3,90), zamknięcie po 5 200 USD (kurs NBP 4,10). Wynik: +200 USD.

Broker pobrał więcej WHT niż limit UPO. Co z nadpłatą?

Nadpłata ponad limit UPO nie pomniejsza podatku w Polsce. Teoretycznie można ubiegać się o zwrot w kraju źródłowym, ale procedura jest skomplikowana. Większość inwestorów indywidualnych traktuje tę nadpłatę jako koszt.

Nie znam jurysdykcji podatkowej. Co robić?

W domyślnym trybie (Limit UPO, tylko kraje z umową) brak jurysdykcji oznacza brak odliczenia (0%). Podatek pobrany za granicą przepada, a w Polsce dopłacasz pełne 19%. To prowadzi do podwójnego opodatkowania, dlatego warto uzupełnić jurysdykcję.

Kraj rejestracji emitenta sprawdzisz na stronach takich jak justETF (dla ETF), investing.com lub divvydiary.com (szukaj pola "Country", "Domicile" lub "Fund domicile" w profilu instrumentu). Jurysdykcję ustawisz ręcznie w zakładce Dywidendy w aplikacji.

Czy metoda odliczenia dotyczy też odsetek?

Tak. Odsetki od gotówki u brokera i kupony od obligacji podlegają tym samym zasadom odliczenia co dywidendy, ale z osobną stawką UPO. Umowy międzynarodowe przewidują inne limity dla odsetek (Art. 11) niż dla dywidend (Art. 10). System automatycznie rozpoznaje typ dochodu i stosuje właściwą stawkę.

Broker pobrał od odsetek więcej WHT niż limit UPO. Co z tym zrobić?

Przykład: broker w Irlandii pobrał 20% podatku od odsetek, a limit UPO wynosi 10%. W Polsce odliczasz 10% (limit UPO) i dopłacasz 9% (do pełnych 19%). Nadpłata pobrana przez brokera (10% ponad limit UPO) przepada.

Teoretycznie możesz ubiegać się o zwrot nadpłaty w urzędzie skarbowym kraju, który pobrał podatek. W praktyce procedura jest trudna i czasochłonna, szczególnie dla inwestorów indywidualnych.

Dla USA pomaga formularz W-8BEN, dzięki któremu broker pobiera WHT według stawki z umowy UPO, a nie wyższej stawki krajowej. Większość brokerów (IBKR, eToro, Degiro) umożliwia złożenie W-8BEN online w ustawieniach konta. Dla innych krajów procedura zależy od brokera i jurysdykcji.

Kiedy wyłączyć metodę cash settlement?

Tylko do porównania z metodą stosowaną przez Twojego księgowego lub z PIT-8C od brokera. Szczegóły w sekcji Metoda rozliczenia instrumentów pochodnych.